İhracat, doğru planlandığında büyümenin en güçlü araçlarından biridir. Ancak gümrük süreci; doğru belge, doğru sınıflandırma ve doğru zamanlama gerektirir. Aşağıda ihracat gümrük sürecinin genel hatlarını bulabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat ve uygulamalar değişebilir; işleminize özel kararlar için yetkili gümrük müşavirinize danışınız.
1. Ürününüzün GTİP'ini doğru belirleyin
GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu), ürününüzün gümrük tarife cetvelindeki kodudur. İhracatta tabi olunan kontroller, olası izinler ve varış ülkesindeki vergi oranları bu koda göre şekillenir. Varış ülkesi kendi tarifesini uygulasa da ilk 6 hane uluslararası Armonize Sistem'e dayandığı için ortaktır.
2. Temel belgeleri hazırlayın
- Ticari fatura: Malın tanımı, miktarı, birim ve toplam fiyatı, teslim şekli (Incoterms) ve ödeme şekli.
- Çeki listesi (packing list): Kap adedi, net/brüt ağırlık ve ölçüler.
- Taşıma belgesi: Uluslararası karayolu taşımalarında CMR taşıma senedi.
3. Menşe ve dolaşım belgesini belirleyin
Varış ülkesine göre doğru belge, alıcınızın ödeyeceği gümrük vergisini doğrudan etkiler:
- A.TR: AB ülkelerine Gümrük Birliği kapsamındaki sanayi ürünleri için.
- EUR.1 / EUR-MED: Serbest ticaret anlaşması bulunan ülkelere tercihli menşe için.
- Menşe şahadetnamesi: Tercihli rejim bulunmayan durumlarda malın üretildiği ülkeyi göstermek için.
4. Gümrük beyannamesi
İhracat beyannamesi, gümrük müşaviri aracılığıyla elektronik ortamda verilir. Beyannamenin muayene kanalına (yeşil, sarı, kırmızı vb.) göre belge kontrolü veya fiziki muayene yapılabilir. Beyanname kapandıktan sonra yük, çıkış gümrük kapısından ülkeyi terk eder.
5. Ürüne özel gereklilikler
Gıda, tarım, kimya, tıbbi ürün, kozmetik veya elektrikli ekipman gibi ürünlerde; sağlık sertifikası, fitosanitasyon sertifikası, analiz raporu veya uygunluk belgeleri istenebilir. Bu belgelerin sevkiyat tarihinden önce hazır olması, gecikmeleri önler.
Gecikmeyi önleyen kontrol listesi
- Fatura, çeki listesi ve taşıma belgesindeki ağırlık, kap adedi ve tanımlar birbiriyle tutarlı mı?
- GTİP doğru ve güncel mi?
- Teslim şekli (Incoterms) fatura ve sözleşmede aynı mı?
- Varış ülkesinin istediği menşe/dolaşım belgesi belirlendi mi?
- Ürüne özel izin ve sertifikalar hazır mı?
Gümrük ve taşıma süreçlerinizi birlikte planlamak için Gümrükleme sayfamızı inceleyebilir veya bizimle iletişime geçebilirsiniz.
